Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) girişimiyle 24 -30 Nisan tarihleri arasında düzenlenen Dünya Aşı Haftası, toplumun aşılama ve aşıyla korunulabilen hastalıklar konusunda bilgilendirilmesini amaçlıyor. Aile Hekimleri Dernekleri Federasyonu (AHEF) Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Özlem Sezen, Dünya Aşı Haftası kapsamında pnömokok bakterisinin sebep olduğu hastalıklardan bahsetti. Özellikle 65 yaş ve üstü yetişkinlerin zatürre için risk grubunda olduğunu belirten Dr. Özlem Sezen, zatürreden korunma yolu olan aşılanma hakkında önemli bilgiler verdi.
Pnömokok bakterisi, özellikle 65 yaş ve üstü kişilerde zatürre, kan iltihabı, menenjit gibi ciddi ve yaygın enfeksiyonlara neden oluyor. Bakteriden korunmanın en önemli yolu ise aşılanmaktan geçiyor.
Sağlıklı bir yaşam için alınacak en büyük önlemlerden biri aşılanma
AHEF Başkanı Dr. Özlem Sezen, özellikle 65 yaş ve üstü kişilerde zatürre gibi tehlikeli hastalıklara sebep olan pnömokok bakterisine karşı bağışıklanmanın altını çizerek şunları ekledi: “Bağışıklama hizmetlerinde temel amaç; toplumda, yaşlılarda, risk grubu yetişkinlerde ve özellikle bebek ve çocuklarda aşı ile önlenebilir hastalıkların ortaya çıkışını engellemek, dolayısıyla bu hastalıklardan kaynaklanan ölümlerin ve sakatlıkların önüne geçmektir.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından bağışıklama hizmetleri, aşıyla önlenebilir hastalıkların ve buna bağlı ölümlerin önlenmesi açısından en önemli ve en düşük maliyetli toplum sağlığı müdahaleleri arasında kabul edilmektedir.”
ÖLÜM SEBEPLERİ ARASINDA BEŞİNCİ SIRADA
Dr. Özlem Sezen, tüm dünyada ve ülkemizde, hastane başvurularının en sık nedenleri arasında yer alan ve en fazla ölüme neden olan hastalıklar arasında bulunan Zatürre hastalığının ciddiyeti ve belirtileri ilgili şu verileri paylaştı: “Zatürre, tüm dünyada ölümlerin başlıca nedenlerinden biridir. Türkiye'deki ölüm sebepleri arasındaysa beşinci sırada bulunuyor. Özellikle yaşlılarda ve eşlik eden ciddi hastalıkları olan kişilerde zatürre daha ağır seyredebilmekte ve ölümcül olabilmektedir. Zatürre hastalığının belirtileri şunlardır: ateş ya da titreme, öksürük, hızlı solunum ya da nefes alma zorluğu ve göğüs ağrısı. Boğazında pnömokok bakterisi bulunan kişilerin öksürük ya da hapşırmaları yoluyla yayılabilen hastalık, solunum sekresyonları ile temas ve/veya büyük damlacıkların yayılımı ile de kişiden kişiye bulaşabilir. Bazı hasta olmayan çocuk veya yetişkinler de burun ve boğazlarında bulunan bakteriler sebebiyle hastalığı yayabilirler.
Zatürre aşısında dikkat edilecek noktalar
Dr. Özlem Sezen, Pnömokok aşısının uygulanması gereken grubun; bebek ve 5 yaşından küçük çocuklar, sağlıklı 65 yaş ve üzerindeki yetişkinler, 5 yaş ve üzerinde olup pnömokok bakterisinin neden olduğu hastalıklar için riski artıran rahatsızlıkları bulunanlar olduğunu açıkladı. Riski artıran bu rahatsızlıklar ise şöyle sıralanıyor:
- bağışıklık sistemi normal olup kronik kalp, akciğer, karaciğer, böbrek hastalığı, şeker hastalığı
- alkolizm gibi sağlık sorunları olanlar
- dalağı alınmış olan ya da beyin-omurilik sıvı kaçağı olan bireyler
- kan hastalığı olanlar
- organ nakli yapılmış olanlar ve
- HIV taşıyıcısı erişkinler
65 YAŞ VE ÜSTÜ KİŞİLER ÜCRETSİZ AŞILANABİLİR
Dr. Özlem Sezen, zatürre hastalığı, oluşturduğu riskler ve bunların engellenmesinde aşılanmanın önemi hakkında farkındalığın yeterli olmadığından bahsetti: “Son yıllarda Sağlık Bakanlığı'nın erişkin aşılama takviminde zatürre aşısının da yer alması ile aşılanma bilinci artmaya başladı. Yenilikleri sürekli takip eden ve her yaş grubuna hitap eden geniş bir yelpazede çalışan aile hekimleri olarak hastalarımızı bilgilendirmeye özen gösteriyoruz. 65 yaş üstü sağlıklı kişilerde ya da özellikle kronik hastalığı olan (şeker, kronik akciğer hastalığı, astım, koroner arter hastalığı vb) kişilerin poliklinik başvurularında genel ilaç kullanımı, beslenme ve fiziksel aktivitenin yanı sıra erişkin aşılamaları hakkında da bilgi veriyoruz.”
Zatürre geçirme riskinin 65 yaş üstü sağlıklı bireylerde 5 kat arttığını belirten
Dr. Özlem Sezer, “65 yaş ve üstü bireylere Konjuge pnömokok aşısı ücretsiz olarak sağlık kuruluşlarında, özellikle
Aile Sağlığı Merkezleri'nde uygulanıyor. Aşılama şemaları sağlıklı olma ya da eş zamanlı riski artıran bir hastalık bulunma durumuna göre farklılaşmaktadır. Bu aşılarla ilgili bilgi sahibi olmak ve risk grubunda iseniz aşılanmak için aile hekiminize başvurabilirsiniz.” dedi.
